El Blog de la memoria

· Este sábado ás 21.15 hrs. en “Ímola virando…” os nosos maiores lembran os vicios da época: beber, fumar e os xogos de azar.

TVG ofrece este sábado un novo capítulo da sexta tempada de Doa a Doa, realizado por IBISAtv.Neste capítulo, os vellos de Galicia achégannos as súas prácticas ociosas. Cando a vida pesa, os días non dan pasado e non queda moito sitio para a ledicia, hai que ila virando. E ímola virando, doa a doa, con praceres cativos que os eternos vixías da represión alcuman de vicios.

Beber xuntos e cantar, bailar ou tenta-la sorte e o azar, folgar ou soñar, rir ou busca-lo agarimo tenro da caricia íntima son, no entanto, raíñas de luz que fixeron soportable o gris escuro dunha vida dura e que teceron a memoria para que poidamos escolmar, do noso pasado, aquilo que nos fixo felices por momentos e nos xustifica diante de nós mesmos. E, así, ímola virando…

Neste capítulo, avós e avóas abordan os vicios: beber, fumar, os xogos de azar, mesmo o sexo. Pódese dicir que beber en Galicia era unha tradición, relatada por Manuel Santos como un costume: “saír de traballar e ir a tomar un viño. Aínda que na casa houbera necesidade, íase beber o viño era case como unha obligación”. Xerardo Liñares matiza: “Non eran como dicir borrachos, de caer emborracharse e marchar caendo no, no, no pero bebedores eran.”

Leer el resto de la entrada »

Este sábado ás 21.15 hrs. “Inmigrantes sen papeis”: os nosos maiores lembran o drama de emigrar.

TVG ofrece este sábado un novo capítulo da sexta tempada de Doa a Doa, realizado por IBISAtv. Neste capítulo, os vellos de Galicia achégannos historias da emigración, dende o sufrimento da partida, a separación da familia, como as condicións atopadas no lugar de destino. Porque cando non se podía face-lo agosto, había que face-las Américas e alá se ía fuxindo da fame, porque algo tiñan que face-los que nacían cunha man diante e outra detrás. Das Américas, de Cuba, Montevideo, ou Bos Aires, moitos nunca volveron, as despedidas eran tráxicas coma un enterro. Alí quedaron para sempre, na Chacarita.

Pero, se volvías, mellor que viñeras rico, aínda que a maioría non conseguiu saír da modestia. Anos despois fomos a Europa, que construía o seu benestar, e aproveitamos as sobras, como agora fan os inmigrantes que veñen a Galicia. A Europa íase e víñase. Non se volvía rico, pero si farto e, sobre todo, digno.

Hai medio século non había en familia que non tivera algún familiar emigrado. José Maneiro explica como foi a súa marcha: “Eu tiña un tío en Río de Xaneiro, escribinlle, mandóume un contrato e o billete do barco pago, e no ano 53 collín as maletas e funme instalar ó Brasil”. A consideración dos galegos no extranxeiro, é relatada por Manuel Aldariz “a idea deles era que lle íbamos sacar o traballo, porque os empresarios preferian empleados de Galicia, ou sea galegos, antes que nativos”. Carmen e Luciano Liñares contan a adaptación ó novo entorno e o idioma. Por outra parte, lémbranse a agrupacións dos galegos no extranxeiro: “ibamos ós centros, ó centro galego; sempre nos xuntabamos máis ben os galegos”, lembra Aldariz.

· Este sábado ás 21.15 hrs. en “A porta da mocidade” os nosos maiores abordan a disciplina, os permisos e distintas anécdotas da vida no cuartel.

TVG ofrece este sábado un novo capítulo da sexta tempada de Doa a Doa, realizado por IBISAtv. Neste capítulo, os vellos de Galicia achégannos historias da mili. O cura castrense Jesús Casás cóntanos o que supuña para unha familia que un fillo ou un mozo marchasen face-lo servizo militar. “Os que xa tiñan traballo lles costaba máis, porque a algúns xa tiñan o traballo, e a outros non llo gardaban, entón tiñan os seus problemas”, explica.

O aprendizaxe que supuso para ós xóvenes, tamén é abordado polos nosos maiores. Marina Cillero explica: “ eu coñézoo moita xente de aldea, de pueblos, que en realidad, aprenderon a ler e escribir e aprenderon un pouco da vida e saíron da súa casa cando foron á mili”. José Maneiro sentencia: “Todo aquel hombre, da aldea polo menos, que non se defendía, cando viña da mili viña como unha persoa diferente, viña mais social, viña superexperto.”

Ser militar hoxe é unha profesión que poden escolle-los homes e as mulleres. Pero, ata hai ben poucos anos, tódolos mozos hábiles, “os quintos”, eran “chamados a filas” para servi-lo Rei ou a patria. A mili converteuse nun rito social de iniciación cheo de claroscuros. Era a porta por onde os homes, e só os homes, pasaban de nenos a adultos e descubrían o mundo.

Todos estaban obrigados e, de feito, os voluntarios só eran adiantados que trataban de pasa-lo trago canto antes. Hoxe, que o servizo das armas non é obrigado, ¿cales serán os novos ritos sociais de iniciación? ¿Cal é a porta para pasar, doa a doa, de nenos a adultos?

Este sábado ás 21.15 hrs. “Falar da feira”. Os nosos devanceiros abordan as diferencias de clase, a riqueza e a pobreza.

TVG ofrece este sábado un novo capítulo da sexta tempada de Doa a Doa, realizado por IBISAtv. Sabido é que cadaquén fala da feira segundo lle foi nela. E na feira das nosas vidas, no doa a doa de cadaquén, houbo moitas diferenzas. Diferenzas e desigualdades que nin Deus mandou nin a

natureza impón: son o resultado máis perverso das relacións que os homes e mulleres decidimos establecer para organiza-la nosa vida colectiva. Desas desigualdades só poden nace-lo sufrimento e a violencia entre xentes que, no fondo do seu corazón, só pretenden amar e ser amadas, para poderen falar ben desta gran feira que é a vida.
Neste doa a doa da desigualdade, os nosos maiores tratan a riqueza e a pobreza de hai medio século. Santiago Losada explica que “a pobreza daquela era máis desprendida, a xente pasaba necesidade, pero non reparaba tanto en eso de se o pantalón é vello ou si o pantalón está sucio. Xa non se paraba a pensar eso, que era o poder subsistir cada día, o levar algo que comer á boca”. Daquela os cartos custaba acadalos, e segundo Ramona Piñeiro “o rico vivía dos animais dos terreos, íanlle traballar os pobres gratis na máis que pola comida”.